Zawód: analityk OSINT

Kim jest analityk OSINT?

Analityk OSINT to osoba, która zbiera, łączy i interpretuje informacje pochodzące z ogólnodostępnych źródeł - to przede wszystkim internet i media społecznościowe, ale osoby zajmujące się wywiadem jawnoźródłowym często sięgają też do publicznych rejestrów, archiwalnych publikacji i zdjęć satelitarnych. Praca analityka OSINT-owego nie polega na łamaniu zabezpieczeń i pozyskiwaniu danych w sposób nielegalny. Wszystkie działania prowadzone są w sposób legalny, w granicach prawa, w oparciu o wyszukiwanie, narzędzia do analizy danych i umiejętności krytycznego myślenia.

Jak wygląda praca OSINT-owców?

Wbrew stereotypom z filmów szpiegowskich, praca analityczna to długi, żmudny, często powtarzalny proces. Zwykle celem jest odkrycie powiązań, przygotowanie raportów i dostarczenie ustrukturyzowanej wiedzy na interesujący nas temat.

Porządkowanie i ocena: W pracy osób, które zajmują się OSINT-em zazwyczaj najwięcej czasu zajmuje porządkowanie dostępnych publicznie informacji, ocena ich wiarygodności i znaczenia.
Analiza i śledztwo: Może to być analiza aktywności sieciowej podejrzanej siatki kont i próba odnalezienia osób, które nimi sterują, w innych przypadkach nieoceniona będzie analiza zdjęć.
Raportowanie: Celem jest odkrycie powiązań, przygotowanie raportów i dostarczenie ustrukturyzowanej wiedzy na interesujący nas temat.

Co odkrywa analityk?

Geolokalizacja

Dzięki wskazówkom zawartym na zdjęciach, często można odnaleźć dokładną lokalizację i datę wykonania fotografii. Geolokalizowanie może zacząć się od pozornie nieistotnych i małych elementów na fotografii - na przykład widocznego gniazdka, które może zawężać pole naszych poszukiwań.

Metadane

Analizowanie informacji powinno też obejmować metadane zawarte w plikach. Ukryte dane w zdjęciach czy dokumentach mogą zdradzić autora, czas utworzenia pliku czy nawet użyty sprzęt.

Powiązania sieciowe

Analiza aktywności w mediach społecznościowych i innych platformach pozwala odkryć relacje między osobami, grupami czy organizacjami, tworząc mapę powiązań.

Kluczowe umiejętności

Umiejętności wykorzystywane przez analityków OSINT to często połączenie "twardych" kompetencji technicznych z "miękkimi" i społecznymi, które pozwalają na zrozumienie kontekstu i sposobu działania obiektu zainteresowania.

Kompetencje techniczne

Biegłość w obsłudze wyszukiwarek, znajomość budowy stron internetowych, analiza zdjęć i obrazów, odróżnienie grafik tworzonych przez programy działające w oparciu o sztuczną inteligencję od prawdziwych zdjęć – to tylko część kwestii, które mogą się przydać w praktycznym śledztwie OSINT-owca. Umiejętność programowania, obsługi pracy w konsoli to dodatkowe atuty, które nie są niezbędne, ale często pozwalają na przyspieszenie procesu analizy.

Myślenie analityczne i krytyczne

Nie mniej istotnym aspektem jest krytyczne myślenie - ekspert, porządkując dane często musi oceniać ich znaczenie i wiarygodność. Chodzi o umiejętność łączenia faktów, dostrzegania wzorców i wyciągania logicznych wniosków.

Cierpliwość i systematyczność

Cierpliwość, systematyczność i uporządkowanie to również niezbędne cechy, które są nieodłącznym elementem prowadzenia internetowych (i nie tylko internetowych) śledztw. Praca analityczna to często żmudny proces.

Komunikacja i raportowanie

Znalezienie informacji to jedno, ale trzeba jeszcze umieć je przedstawić w jasny i zrozumiały sposób, tworząc raporty lub prezentacje.

Ścieżka kariery

Osoby, które posiadają umiejętności OSINT-owe stanowią nie tylko cenny zasób dla wielu instytucji państwowych, ale mogą też z powodzeniem odnaleźć się na rynku komercyjnym.

Sektor Publiczny

Instytucje państwowe, służby mundurowe, agencje wywiadowcze - wszędzie tam potrzebni są specjaliści od analizy informacji jawnoźródłowych.

Sektor Prywatny

Firmy zajmujące się monitorowaniem mediów, analitycy specjalizujący się w przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, firmy konsultingowe, organizacje pozarządowe – w tych podmiotach osoby z umiejętnościami OSINT-u będą cennymi pracownikami.

Media

Media i redakcje zajmujące się dziennikarstwem śledczym również potrzebują osób potrafiących weryfikować informacje i docierać do trudno dostępnych danych.

Typowe mity o pracy

MIT: "OSINT to tylko googlowanie."

Najczęściej można spotkać się z mitem, że OSINT to tylko „googlowanie”.

FAKT

Analiza jawnoźródłowa to w rzeczywistości metodologia, źródła i zróżnicowane narzędzia. Żmudna praca z wyszukiwaniem jest oczywiście elementem tego zawodu, ale odnajdywanie istotnych źródeł informacji wymaga zwykle korzystania z różnych silników wyszukiwania i znajomości wielu łączonych technik.

MIT: "OSINT to praca jak z filmu."

Mity o “hakerach w kapturach” wciskających klawisz "Enter" i uzyskujących dostęp do tajemnic robią wrażenie w filmach, ale z rzeczywistością mają niewiele wspólnego.

FAKT

OSINT często przypomina pracę archiwisty. Droga do końcowego raportu to proces polegający na sprawdzaniu dziesiątek miejsc, by w końcu trafić na odpowiedni trop. To żmudna, analityczna praca wymagająca cierpliwości.

Dlaczego warto?

Praca analityka OSINT dostarcza wiedzy, która może zapobiegać ryzyku, ujawniać nadużycia, wspierać bezpieczeństwo i transparentność. To zawód dla osób dociekliwych, cierpliwych i lubiących łączyć detale w jeden, szerszy obraz. Mimo często żmudnego procesu, który towarzyszy pracy śledczej, z pewnością nie jest to "nudna praca". Ciągle zmieniające się narzędzia i nowe technologie wymagają aktualizowania swojej wiedzy i ciągłego doskonalenia umiejętności.

Dołącz do nas!